گفتگو با نشریه گفتار
متن کامل مصاحبه با نشریه گفتار:
گفتار: با عرض سلام و سپاس از شما به خاطر پذیرفتن دعوت ما؛ لطفا در ابتدای بحث بفرمایید "توریسم" به چه معنی است؟
بنده هم متقابلا عرض ادب دارم و به شما و همکارانتان به خاطر انتشار این نشریه وزین تبریک می گویم. توریسم به زبان ساده یعنی گردشگری و توریست یعنی گردشگر. واژه توریسم از کلمه تورtour به معنای "گشتن" است که ریشه آن هم در لغت لاتین turns به معنای "دور زدن" است. این کلمه به تدریج از زبانهای فرانسه و انگلیسی به زبان فارسی هم راه یافته است. البته اگر بخواهم تعریف دقیق تری ارائه بدهم باید عرض کنم تا کنون تعاریف متنوعی از توریسم و البته توریست ارائه شده که ما ناگزیر به پذیرش تعریف ارائه شده از جانب سازمان مرجع، یعنی "سازمان جهانی گردشگری" هستیم. بر اساس تعريف این سازمان، گردشگري يا معادل دقيق و درست انگليسي آن توریسم tourism به كليه فعاليت هاي افرادي اطلاق مي شود كه به مكان هايي خارج از محيط عادي خود به منظور گذراندن ايام فراغت، انجام كار و ساير اهداف، براي مدت كمتر از يك سال عزیمت مي کنند. اما ناگفته پیداست که امروزه گردشگری مفهوم بسیار گسترده تری پیدا کرده و گونه های متنوعی از گردشگری وجود دارد که شاید در تعریف مذکور گنجانده نشوند.
گفتار: فرمودید گردشگری گونه های متنوعی پیدا کرده، لطفا در صورت امکان انواع گردشگری را نام ببرید.
گردشگری امروزه بسیار متنوع است. برای مثال بوم گردشگری (اکوتوریسم)، زمین گردشگری (ژئوتوریسم)، گردشگری ورزشی، گردشگری فضایی، گردشگری درمانی، گردشگری مذهبی،گردشگری کشاورزی، گردشگری همایشی و گردشگری الکترونیک (الکترونیک توریسم) از انواع گردشگری محسوب می شوند که مورد اخیر عمرش به دو دهه نمی رسد. در این نوع گردشگری فرد به صورت فیزیکی سفر نمیکند بلکه از طریق اینترنت، کتابهای الکترونیکی و غیره به گشت و گذار میپردازد.
گفتار: ابتدا از کشورمان شروع کنیم. وضعیت توریسم در کشورمان چگونه است؟
وضعیت توریسم در کشورمان اصلا خوب نیست!
گفتار: دلیلتان برای خوب نبودن چیست؟
برای اثبات خوب نبودن، ناچار به ارائه اعداد و ارقام هستم. ببینید؛ کشور ما از لحاظ منابع تاریخی، فرهنگی و طبیعی جزو ۱۰ كشور اول دنیا است. این را تمام سازمانهای داخلی و خارجی تصدیق کرده اند؛ اما سهم ما از درآمد جهانی صنعت توریسم حدود یک درصد است! همین یک دلیل کافیست تا مطلع شویم اوضاع از چه قرار است. البته اخیرا خبرهایی راجع به بحث توسعه توریسم در کشورمان مطرح شده اما تا زمانی که اعداد و ارقام قابل اعتنایی بیرون نیاید نمی توان قضاوت درستی داشت.
گفتار: اشکال کار کجاست؟ چطور می شود توریسم را رونق داد؟
ما اگر بخواهیم توریسم را رونق بدهیم و معیار رونقمان هم چشم انداز ۲۰ ساله باشد، باید بتوانیم سالانه ۲۰ میلیون گردشگرجذب کنیم. در حال حاضر این امکان فراهم نیست. برای فراهم شدن زمینه جذب توریست موانع مختلفی وجود دارد. مثلا ما از لحظ عوامل زيربنايي (جاده ها، هتل ها، مراکز اقامتی و...) و همچنین عوامل مدیریتی، سياسي و علی الخصوص مسائل فرهنگي با مشکلات جدی مواجهیم. راه برون رفت ازاین مشکل، برداشتن تدریجی اینگونه موانع و مشکلات است که پرداختن به هرکدام از از این موارد بحث جداگانه ای می طلبد.
گفتار: نوبتی هم که باشد باید به بحث استانمان در زمینه توریسم بپردازیم. وضعیت استان را از لحاظ توریسم چطور ارزیابی می کنید و اصولا لرستان چه قابلیتهایی در این زمینه دارد؟
بحث توریسم استان لرستان جدای از بحث کشورمان نیست؛ اما مساله ای که راجع به استان نباید فراموش کنیم این است که ما ابتدا باید در زمینه جذب توریست داخلی پیشقدم شویم و بعد در زمینه جذب توریست خارجی اقدام کنیم. یعنی اولویت اول ما باید جذب گردشگر داخلی باشد. در زمینه جذب گردشگر داخلی هم ابتدا اولویت با قابلیتهای طبیعی و بعد قابلیتهای تاریخی و فرهنگی است. مثلا بحث ژئوتوریسم در استان ما می تواند به طور جدی مورد توجه قرار گیرد. بنده از حدود یک دهه پیش این بحث را در رسانه های استان مطرح کردم و به صورت موردی هم سایتهایی را به مسولین وقت استان معرفی کردم. اخیرا مطلع شدم برخی مدیران اعلام کرده اند سه ژئوپارک در استان لرستان (واقع درشهرستانهای کوهدشت، دورود و پلدختر) وجود دارد که بنا دارند دره شیرز کوهدشت را به عنوان ژئوپارک برتر ایران به ثبت جهانی برسانند. اینکه سه ژئوپارک شناسایی و درمرحله ثبت قرار دارد جای خوشحالی دارد اما به چه علت دره شیرز در اولویت قرار گرفته جای سوال است؛ چرا که برخی مناطق استان قابلیتهایی دارند که اهمیت آنها به مراتب بیشتر از دره شیرز است.
گفتار: علت انتخاب دره شیرز(در شهرستان کوهدشت) چه می تواند باشد؟
این را از مدیران استانی باید پرسید؛ اما دلیلش هرچه باشد دلیل علمی نیست!
گفتار: فرمودید شهرستان پلدختریکی از سه ژئوپارک تعیین شده در مرحله ثبت می باشد؛ شما قابلیتهای توریسمی شهرستان پلدختررا چگونه ارزیابی می کنید؟
قبل از اینکه به بحث پلدختر بپردازم باید عرض کنم تمامی نقاط استان لرستان دارای قابلیت گردشگری است، اما نوع قابلیت ها با هم متفاوت است. شدت و ضعف هایی هست اما بنده جایی را سراغ ندارم که در زمینه جذب توریست قابلیت نداشته باشد. مثلا مناطق پلدختر، معمولان، سپیددشت، دورود، الیگودرز،کوهدشت، خرم آباد، بروجرد، الشتر و نورآباد همگی قابلیت گردشگری طبیعی را دارند. کوهدشت و پلدختر قابلیت گردشگری کشاورزی هم دارند. شهرستان بروجرد علاوه بر قابلیت فوق، زمینه گردشگری ورزشی و فرهنگی هم دارد. بنده به صورت موردی در زمینه قابلیتهای ورزشی شهرستان بروجرد پژوهش انجام داده ام. شهر خرم آباد در زمینه تاریخی از قابلیتهای ویژه ای برخوردار است. منطقه سپید دشت همانطور که اشاره شده قابلیتهای منحصر به فردی از لحاظ طبیعی، از جمله آبشارهای زیبایش دارد که می تواند به بزرگترین قطب "زمین گردشگری" استان تبدیل شود. مابقی مناطق هم قابلیتهای پیدا و پنهان فراوانی دارند که می بایستی شناسایی و معرفی شوند. اما در مورد پلدختر باید عرض کنم؛ این شهرستان هم نظیر سایر مناطق استان جاذبه های توریستی قابل توجهی دارد که می تواند در اولویت برنامه های گردشگری قرار گیرد. پل کلهرد معمولان، پل پلدختر، پل گاومیشان، غارکلماکره، غارکوگان، کاروانسرای چمشک، تالابهای پلدختر، زمین لغزش سیمره، اماکن متبرکه و زیارتی و... می تواند زمینه جذب توریست را فراهم نمایند.
گفتار: صحبت پایانی یا پیشنهاد آخرتان چیست؟ چکارباید کرد؟
پیشنهاد اول و آخر من خطاب به مسولین ارشد استان است. از مدیران ارشد استان می خواهم در هر حوزه ای (از جمله توریسم که موضوع موردبحث ماست)کار را به دست کاردان بسپارند و در مرحله بعد از مدیران کاردان، علاقمند و دلسوز خود حمایت کنند تا برنامه های خود را پیش ببرند. استان ما قابلیت های فراوانی دارد که می بایستی از مرحله بالقوه به مرحله بالفعل برسد. بنده چندی پیش در مصاحبه ای عرض کردم؛ ما در استانمان به افراد عملگرا نیاز داریم نه افراد گفتارگرا! اکنون مجدد عرض می کنم ما در بسیاری از زمینه ها نیاز به نظریه پرداز نداریم! ما به افراد عملگرا نیاز داریم... ما به افرادی نیاز داریم که با ایمان و عشق و علاقه در راستای توسعه استان قدم بردارند. تعدادی ازمدیران ما برای رفع مشکلات به "گفتاردرمانی" روی آورده اند. ما به مردان و زنان اهل عمل نیاز داریم نه افراد اهل شعار.
این وبلاگ به منظور آموزش جغرافیا و تعامل با علاقمندان به دانش جغرافیا و مسائل زیست محیطی اعم از دانشجویان و دانش آموختگان این علوم تهیه گردیده است. اهتمام بر این است که محتوای این وبلاگ در زمینه های مختلف، آنهم در قالب یاد داشت، گزارش، مقالات کوتاه و لینک های متعدد باشد؛ به نحوی که مورد استفاده همگان قرار گیرد. این وبلاگ گرچه محتوای آن در مقابل اقیانوس دانش جغرافیا (علم بررسی رابطه متقابل انسان و محیط) قطره ای بیش نیست اما به نحوی طراحی گردیده که با استفاده از پیوند های متعدد، کلیدی برای ورود به بسیاری از سایت ها و نشریات الکترونیکی مرتبط با علوم ژئوماتیک و جغرافیا باشد. البته این نکته را یادآور می شوم که گاهی (بر حسب ضرورت) پرداختن به مسائل اجتماعی اجتناب ناپدیر می نماید. به هر روی امیدوارم این وبلاگ مورد توجه خوانندگان عزیز قرار گیرد.